Ινομυαλγία

Ορισμός και συμπτώματα ινομυαλγίας

Αναλύοντας τον όρο «ινομυαλγία», αντιλαμβανόμαστε ότι ο όρος αυτός αναφέρεται σε πόνο στους μύες και το συνδετικό ιστό. Οι ασθενείς με ινομυαλγία υποφέρουν από χρόνιο, διάχυτο πόνο και ευαισθησία, που διαρκούν για περισσότερο από 3 μήνες. Ο πόνος εκτείνεται και στις 2 πλευρές του σώματος, πάνω και κάτω από τη μέση, συμπεριλαμβανομένης και της σπονδυλικής στήλης.
Πέρα από τον πόνο, τα κύρια συμπτώματα περιλαμβάνουν κούραση, διαταραχές διάθεσης, διαταραχές ύπνου και γνωστική δυσλειτουργία, η οποία συχνά αναφέρεται ως fibro fog («ομίχλη» στις σκέψεις λόγω ινομυαλγίας).
Επιπλέον, ο ασθενής μπορεί να παρουσιάζει δυσανεξία στο κρύο ή στη ζέστη, αδυναμία συγκέντρωσης, άγχος, κατάθλιψη, θυμό, πονοκεφάλους, ζαλάδα, φτωχή ισορροπία, δυσκαμψία, μυρμήγκιασμα στα χέρια και στα πόδια, μυϊκούς σπασμούς, ακράτεια ή σύνδρομο ανήσυχων ποδιών.

 

Αίτια

Τα αίτια της ινομυαλγίας παραμένουν άγνωστα. Η επιστημονική κοινότητα κατατάσσει την ινομυαλγία ως σύνδρομο, και όχι ως ασθένεια, λόγω του ότι δεν προκαλείται από ένα και μόνο αίτιο.
Το σύνδρομο της ινομυαλγίας θεωρείται αποτέλεσμα μιας σύνθετης αλληλεπίδρασης μεταξύ κοινωνιολογικών, βιολογικών και ψυχολογικών παραγόντων. Λοιμώξεις, ψυχολογικά τραύματα και συχνοί τραυματισμοί ενδέχεται να συμβάλλουν στην εμφάνιση του συνδρόμου. Επιπλέον, φαίνεται ότι τα άτομα με ηπατίτιδα Γ’ και άλλες ρευματικές παθήσεις (ρευματοειδή αρθρίτιδα, συστηματικό ερυθηματώδη λύκο, οστεοαρθρίτιδα κλπ.) έχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης ινομυαλγίας. Το κοινό χαρακτηριστικό όλων των πιο πάνω είναι η συστηματική και χρόνια φλεγμονή.
Διάφοροι περιβαλλοντικοί παράγοντες, όπως ο καθιστικός τρόπος ζωής, το κάπνισμα και η παχυσαρκία, συμβάλλουν επίσης στην ανάπτυξη του συνδρόμου.

Διάγνωση

Τα διαγνωστικά κριτήρια για το σύνδρομο της ινομυαλγίας περιλαμβάνουν τα εξής:

  • Διάχυτος πόνος που να κατατάσσεται από το 7 και πάνω στο Δείκτη Διάχυτου Πόνου (Widespread Pain Index – WPI) και από το 5 και πάνω στην Κλίμακα Σοβαρότητας Συμπτωμάτων (Symptom Severity Scale – SS scale), ή συνδιαστικά από 3 μέχρι 6 στο δείκτη WPI και από 9 και πάνω στην κλίμακα SS.
  • Τα συμπτώματα διαρκούν για τουλάχιστον 3 μήνες
  • Ο πόνος δεν μπορεί να αποδοθεί σε άλλη διαταραχή

Στο WPI καταγράφεται ο αριθμός των περιοχών όπου ο ασθενής αισθάνθηκε πόνο κατά την τελευταία εβδομάδα. Το σκορ που καταγράφεται είναι μεταξύ 0 και 19. Οι περιοχές που εξετάζονται είναι οι εξής:

  • Ωμική ζώνη, δεξιά και αριστερή
  • Πάνω μέρος χεριού, δεξί και αριστερό
  • Κάτω μέρος χεριού, δεξί και αριστερό
  • Ισχίο, δεξί και αριστερό
  • Πάνω μέρος ποδιού, δεξί και αριστερό
  • Κάτω μέρος ποδιού, δεξί και αριστερό
  • Σαγόνι, δεξιά και αριστερή πλευρά
  • Κοιλιακή χώρα
  • Στέρνο
  • Πάνω μέρος πλάτης, δεξιά και αριστερή πλευρά
  • Κάτω μέρος πλάτης, δεξιά και αριστερή πλευρά
  • Αυχένας

Επιπλέον, στην κλίμακα SS καταγράφονται τα επίπεδα κούρασης, ύπνου και γνωστικής λειτουργίας κατά την τελευταία εβδομάδα, με βάση τα πιο κάτω:

  • 0 = Κανένα πρόβλημα
  • 1 = Ελαφρά προβλήματα
  • 2 = Μέτρια προβλήματα
  • 3 = Σοβαρά προβλήματα

Με τον ίδιο τρόπο καταγράφονται και κάποια πιο γενικά συμπτώματα, όπως μυϊκός πόνος, μυϊκή αδυναμία, κούραση, ζαλάδα, μούδιασμα, ναυτία, άγχος, πυρετός, ξηροστομία και άλλα. Το τελικό σκορ στην κλίμακα SS είναι από 0 μέχρι 12.

Θεραπευτικές Επιλογές

Αν και δεν υπάρχει θεραπεία για την ινομυαλγία μέχρι στιγμής, υπάρχουν αρκετές θεραπευτικές επιλογές για την ανακούφιση από τον πόνο. Για την επιτυχή ανακούφιση, απαιτείται διεπιστημονική προσέγγιση, με τη συνεργασία μιας ομάδας επιστημόνων από διαφορετικά πεδία.

 

Φαρμακευτικές θεραπείες

Οι επιστημονικά ελεγμένες φαρμακευτικές θεραπείες εστιάζονται στην ανακούφιση από τον πόνο και στη βελτίωση της διάθεσης και της ποιότητας ύπνου. Λόγω της πολυπλοκότητας των συμπτωμάτων, οι φαρμακευτικές θεραπείες περιλαμβάνουν αρκετούς τύπους φαρμάκων, όπως τα απλά αναλγητικά, τα αντικαταθλιπτικά, τα μυοχαλαρωτικά, τα αγχολυτικά, τα αντιψυχωτικά και τα αντιεπιληπτικά.

 

Αλλαγές στον τρόπο ζωής του ασθενούς

Ο τρόπος ζωής του ασθενούς διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην ανακούφιση από τον πόνο της ινομυαλγίας.
Συχνά, ο ασθενής καλείται να βελτιώσει την ποιότητα ύπνου του, περιορίζοντας τον ύπνο κατά τη διάρκεια της ημέρας, αποφεύγοντας την καφεΐνη πριν τον ύπνο, κρατώντας σταθερά ωράρια ύπνου, και αποφεύγοντας το φαγητό και την άσκηση πριν τον ύπνο.
Η φυσική κατάσταση είναι ένας επίσης σημαντικός παράγοντας στη μείωση του πόνου. Στους ασθενείς με ινομυαλγία συστήνεται η τακτική αεροβική άσκηση, όπως η προπόνηση αντίστασης (Resistance training), το κολύμπι, η ποδηλασία, το yoga, η αερόβια γυμναστική στο νερό και άλλα.
Επιπλέον, η πλούσια διατροφή σε φυτικές ίνες, ο περιορισμός του αλκοόλ και της καφεΐνης, η διακοπή του καπνίσματος και η μείωση του στρες είναι παράγοντες που συνεισφέρουν στη βελτίωση της κατάστασης ενός ασθενούς με ινομυαλγία.

 

Συμπληρωματικές και εναλλακτικές θεραπείες

Στις συμπληρωματικές και εναλλακτικές θεραπείες για την ινομυαλγία περιλαμβάνονται τα εξής:

  • Φυσιοθεραπεία
  • Χειροπρακτική
  • Βελονισμός
  • Μασάζ
  • Βιοανάδραση (Biofeedbacκ)
  • Γνωστικό-συμπεριφορική θεραπεία (Cognitive behavioural therapy (CBT)

Οι πιο πάνω θεραπείες φαίνεται ότι μπορούν να συμβάλουν στη μείωση του πόνου, ενώ η γνωστικό-συμπεριφορική θεραπεία συμβάλλει επίσης στην αντιμετώπιση της κατάθλιψης του ασθενούς.